You are here: Home » Khuôn nhựa » Thiết kế khuôn nhựa Bài_63:Xử lý bề mặt lòng khuôn-Kỹ thuật đánh bóng khuôn

Thiết kế khuôn nhựa Bài_63:Xử lý bề mặt lòng khuôn-Kỹ thuật đánh bóng khuôn

thiet-ke-khuon-ep-nhua1-03

Kỹ thuật đánh bóng khuôn:

Các sản phẩm nhựa ngày càng đòi hỏi phài có độ bóng cao, và nhất
là đối với các sản phẩm đòi hỏi tính trong suốt về mặt quang học. Mặt
khác, các bộ phận của khuôn cũng đòi hỏi độ bóng bề mặt cao.
Một bộ khuôn có được độ bóng bề mặt cao thì chúng được những
ưu điểm như sau:

- Dễ dàng đẩy sản phẩm nhựa ra khỏi khuôn ép.

- Giảm thiểu tác hại do mài mòn khuôn gây ra.

- Giảm thiểu các khả năng gây ra sự rạn nứt hoặc gãy trong khi gia
công sản phẩm nhựa với nhiệt độ cao.

Chính vì vậy, người làm công nghệ gia công khuôn cần phải nhận
biết được tầm quan trọng của việc đánh bóng khuôn.

a) Những điều cần quan tấm khi xử lý bề mặt khuôn:

Khi xử lý một bề mặt của khuôn, có hai vấn đề mà người làm công
nghệ cần chú ý:

- Đầu tiên, đó là tính chính xác về hình dáng hình học của bề mặt
đó mà không bị những nhấp nhô quá lớn, các nhấp nhô này thường được
để lại bởi các nguyên công trước đó.

- Thứ hai, bề mặt thành phẩm không được có những vết trầy xước,
các vết lỗ, tróc lớp trên bề mặt, rỗ,… các bề mặt thành phẩm thường bị
một loại khuyết tật khó tránh khỏi đó là “mắt rắn”, với các sản phẩm
dạng tấm mỏng thì khuyết tật này dễ dàng quan sát thấy được nhưng các
sản phẩm không phải là dạng tấm thì mắt thường khó mà có thể nhận biết
được.

b) Các yếu tố ảnh hưởng đến việc đánh bóng khuôn:

Độ nhẵn bề mặt của khuôn có thể đạt được sau quá trình đánh bóng
phụ thuộc vào các yếu tố sau:
- Chất lượng của thép chế tạo khuôn.
- Quá trình nhiệt luyện khuôn.
- Kỹ thuật đánh bóng.
Thông thường, kỹ thuật đánh bóng khuôn đóng vai trò quan trọng
nhất trong các yếu tố nêu trên. Nếu được áp dụng kỹ thuật đánh bóng hợp
lý thì hầu hết các trường hợp kết quả thu được có thể chấp nhận được.

1 – Chất lượng thép chế tạo khuôn:

Những hạt hoặc những vùng bị xô lệch khỏi mạng tinh thể dưới
dạng cứng và các tính chất khác đều có thể dẫn đến hậu quả trong quá
trình đánh bóng khuôn. Xỉ trong thép các thành phần tạp chất khác nhau
là một ví dụ cho những yếu tố không mong muốn trong việc đánh bóng
khuôn.

Để cải thiện tính đánh bóng khuôn, sử dụng môi trường chân không
khử khí và kỹ thuật ESR (Electro Slag Refining: lọc xỉ bằng điện) trong
quá trình gia công các loại khuôn. Môi trường chân không khử khí làm
giảm sự nguy hiểm của các phần xỉ lớn và sự hóa giòn do tác động của
khí hydro, cũng vì thế mà vật liệu khuôn cũng mang tính đồng nhất.
Nhiệt luyện ESR cải thiện rõ rệt tính đánh bóng khuôn một cách rõ
rệt và tốt hơn là xử lý trong môi trường chân không khử khí. Nhiệt luyện

ESR khử bỏ một lượng lớn xỉ trong thép khuôn và lượng xỉ chứa trong
khuôn giảm thiểu.

Loại thép STAVAX ESR và thép không gỉ OPTIMAX được chế
tạo bằng kỹ thuật ESR thích hợp cho các khuôn có các bề mặt đòi hỏi độ
bóng cao.

2 – Quá trình nhiệt luyện khuôn:

Nhiệt luyện có tác động đến khả năng đánh bóng khuôn. Loại thép
tôi hoàn toàn với thành phần cacbon cao có cấu trúc dường như khó có
thể đánh bóng được, vì các hạt oxit nằm dưới lớp bề mặt của thép gây
cản trở cho quá trình đánh bóng khuôn. Vì vậy, thêm thành phần các hạt
cacbon trên bề mặt thép sẽ gây trở ngại cho quá trình đánh bóng.

3 – Kỹ thuật đánh bóng:

Kỹ thuật đánh bóng phải phù hợp với từng loại thép khác nhau. Khi
sử dụng các loại thép có độ cứng tương đương nhau thì thời gian đánh
bóng chúng cũng tương đương nhau với cùng một kỹ thuật đánh bóng
tiêu chuẩn. Tuy nhiên, cũng có những loại thép cũng có thể đạt được độ
bóng cao hơn.

Một điều quan trọng cần lưu ý là phải mài các bề mặt sao cho
chúng có độ bóng tối đa do phương pháp mài có thể đạt được. Và một
điều quan trọng nhất là phải biết dừng việc đánh bóng khi các nhấp nhô
đã được loại đi đúng mức.

Độ cứng khác nhau ảnh hưởng đến kỹ thuật đánh bóng. Độ cứng
của thép càng cao thì việc mài chúng rất khó khăn. Tuy nhiên, độ bóng
đạt được sau khi thực hiện công việc đánh bóng là rất cao. Và thép chế
tạo khuôn cứng hơn thì thời gian đánh bóng cũng dài hơn.

 

c) Những vấn đề cần lưu ý khi đánh bóng khuôn:

- Việc đánh bóng khuôn cần được thực hiện ở những nơi ít bụi bặm
và cần được biệt lập.

- Dụng cụ đánh bóng cần được sử dụng cho từng loại hạt đánh
bóng khác nhau và cần được bảo quản ở nơi kín đáo.

- Khi đánh bóng bằng tay thì hạt đánh bóng nên đặt trên dụng cụ và
khi đánh bóng bằng máy thì hạt lại cần được đặt trên chi tiết.

- Áp suất đánh bóng cần được điều chỉnh theo độ cứng của dụng cụ
và cỡ hạt.

- Với lượng kim loại lấy đi nhiều thì hạt đánh bóng cần chọn loại
thô.

- Khi đánh bóng kết thúc thì việc đánh bóng cần thực hiện theo
hướng.

- Nên bắt đầu việc đánh bóng tại những chỗ có hình dạng góc cạnh.

 

d) Các qui trình đánh bóng khuôn tiêu biểu:

Việc lựa chọn qui trình công nghệ cho việc mài và đánh bóng
khuôn được quyết định bởi kinh nghiệm và trang thiết bị mà người làm
công nghệ có trong tay. Có hai phương pháp lựa chọn qui trình công
nghệ cho việc đánh bóng khuôn:

- Chọn kích thước hạt nhất định và dụng cụ đánh bóng cứng rồi sau
đó chọn lại dụng cụ theo độ cứng giảm dần.

- Chọn dụng cụ đánh bóng có độ cứng trung bình và hạt thô, sau đó
chọn kích thước hạt giảm dần.

e) Mục đích yêu cầu của phương pháp đánh bóng kim loại:

Đánh bóng kim loại nhằm đạt được độ bóng, độ chính xác bề mặt,
nâng cao các tính chất của bề mặt như giảm ma sát, tăng độ bền bề mặt,
giảm bớt các vết nứt tế vi trên bề mặt. Yêu cầu của các chi tiết gia công
sẽ quyết định phương pháp gia công sao cho phù hợp để đạt năng suất,
chất lượng sản phẩm đảm bảo nhu cầu, chi phí sản xuất.

f) Các phương pháp gia công đánh bóng kim loại:

Việc đánh bóng dụng cụ thường được thực hiện bằng các phương
pháp đánh bóng sau:

1 – Đánh bóng bằng bi, vật liệu đá tự nhiên, dụng cụ mài nhân tạo
cùng với hoá chất

Là việc cho dụng cụ mài và chi tiết gia công vào dụng cụ rung, sau
một thời gian chi tiết được cọ sát với vật liệu mài và hoá chất sẽ làm cho
bề mặt chi tiết có độ bóng nhất định.

Phương pháp này phù hợp với chi tiết loại nhỏ, nhẹ, hình dạng bất
kỳ, phức tạp như thể là các loại đĩa mỏng không có cạnh sắc. Chỉ dùng
cho những chi tiết không đòi hỏi độ chính xác cao.

2 – Đánh bóng bằng giấy nhám kết hợp với hoá chất

Chỉ dùng cho những chi tiết đơn giản, độ phức tạp không cao hoặc
các vị trí và chi tiết không sử dụng được các phương pháp đánh bóng
khác.

Phương pháp này cho năng suất cũng như độ chính xác không cao,
thường dùng hoá chất nên ảnh hưởng đến sức khỏe của người làm việc.

3 – Đánh bóng bằng tua kim loại:

Là cách đánh bóng các chi tiết bằng các tua dạng sợi kim loại có độ
cứng được gắn trên các trục động cơ (giống như đá mài) và làm việc
giống như quá trình mài.

Phương pháp này được thực hiện khi các tua kim loại được động cơ
tạo vận tốc tiếp xúc với bề mặt chi tiết mài kéo, móc các nhấp nhô của bề
mặt chi tiết để tạo bề mặt mới có độ phẳng cao hơn.

4 – Phương pháp đánh bóng bằng đá mài:

Là phương pháp dùng đá mài có độ hạt nhỏ để gia công chi tiết.
Phương pháp này cho năng suất cao, chất lượng bề mặt đồng đều và dùng
cho các bề mặt đơn giản, có độ phức tạp không cao hoặc hình dạng theo
quy luật.

Đối với chi tiết lớn, hình dạng phức tạp nhưng theo quy luật cũng
dùng phương pháp mài này rất hiệu quả vì dùng được đá mài định hình
để gia công chi tiết.

5 – Mài khuôn:

Thông thường, một lòng khuôn được gia công bằng các phương
pháp phay, EDM, phay định hình. Để đạt được độ bóng cần thiết thì sau
các nguyên công sử dụng các phương pháp này thì cần phải có các
nguyên công theo sau nó:

- Sau khi phay: Mài thô, mài tinh, đánh bóng.

- Sau khi gia công EDM: Mài tinh, đánh bóng.

- Sau khi phay định hình: Chỉ có đánh bóng sau khi nhiệt luyện.

Cần nhấn mạnh rằng hình dạng của khuôn sau khi mài là nền tảng
cho việc đánh bóng khuôn. Trong quá trình mài, dấu để lại do các quá
trình gia công thô trước được loại trừ đi và hình dạng khuôn được làm
chính xác thêm. Quá trình mài khuôn có thể thực hiện trên các máy mài
hoặc có thể mài thủ công bằng tay.

+) Những điều cần lưu ý trong quá trình mài khuôn:

- Quá trình mài không được sinh ra nhiều nhiệt lượng và áp suất, vì
chúng sẽ làm ảnh hưởng đến cấu trúc bề mặt và độ cứng của thép. Chính
vì vậy khi mài khuôn, cần phải có những biện pháp giải nhiệt hợp lý.

- Sử dụng các dụng cụ mài phải sạch, và sử dụng đá mài mềm cho
bề mặt thép cứng.

- Khi thay đổi các kích thước hạt mài khác nhau thì phải làm sạch
chi tiết để tránh các vết mài của hạt mài khác gây trầy xước trên bề mặt
sản phẩm.

- Khi thay đổi các kích thước hạt mài thì các thông số công nghệ
của quá trình mài cũng phải được thay đổi sao cho hợp lý.

- Thay đổi hướng mài cũng rất quan trọng để giảm đi các vết mài
không mong muốn.

- Hạt kim cương thường được dùng làm tác nhân gây mài mòn
trong việc đánh bóng khuôn. Chất lượng đánh bóng khuôn được tối ưu
khi lựa chọn đúng hạt và dụng cụ đánh bóng. Thông thường, các dụng cụ
mài khuôn có dạng thanh, tay nắm, khối dùng cho đánh bóng thủ công
bằng tay và dạng quả lắc, bàn chải, đĩa dùng cho đánh bóng bằng máy.

- Dụng cụ đánh bóng cũng có nhiều loại được làm từ những vật liệu
khác nhau như gỗ, phải có độ cứng thấp hơn vật liệu cần gia công để
tránh gây trầy xước bề mặt.

 

Incoming search terms:

  • xi bong măt khuôn thep

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>